คุณรู้หรือไม่ว่าคุณสามารถใช้หลักการอายุรเวทในกิจวัตรการดูแลช่องปากของคุณได้? อายุรเวทเป็นศาสตร์การรักษาแบบดั้งเดิมของอินเดียที่มีอายุมากกว่า 5,000 ปี ปัจจุบันมีการนำมาใช้ในส่วนอื่นๆ ของโลกในฐานะการแพทย์แบบเสริม อายุรเวทมุ่งเน้นไปที่การสร้างความสมดุลระหว่างจิตใจ ร่างกาย และจิตวิญญาณ ปัญหาในช่องปาก เช่น ความผิดปกติของช่องปาก คราบจุลินทรีย์ และการติดเชื้อ สามารถจัดการได้โดยใช้อายุรเวท

แล้วหลักการอายุรเวทอะไรที่เราสามารถใช้ในกิจวัตรช่องปากได้? การดูแลช่องปากแบบอายุรเวทเน้นการทำความสะอาดปากอย่างถูกต้องและใช้ผลิตภัณฑ์จากธรรมชาติและสมุนไพร ออยล์พูลลิ่ง การใช้กิ่งไม้หรือไม้เคี้ยว และการขูดลิ้นเป็นแนวทางปฏิบัติแบบอายุรเวทสำหรับการดูแลช่องปาก พืชที่คุณน่าจะเคยได้ยินมาบ้างแล้ว เช่น ขมิ้น กานพลู และรากชะเอม รวมไปถึงพืชที่คุณไม่ค่อยคุ้นเคย เช่น มะขามป้อมและฮอว์ธอร์นเบอร์รี่นั้นช่วยรักษาสุขภาพช่องปากให้คงที่และแข็งแรง ลดฟันผุหรือคราบหินปูน และมีฤทธิ์ต้านแบคทีเรีย และใช้ในการดูแลรักษาแบบอายุรเวท

ไม้เคี้ยว

การดูแลรักษาแบบอายุรเวทมุ่งเน้นไปที่การใช้ไม้เคี้ยวในตอนเช้าและแม้กระทั่งหลังอาหารเพื่อป้องกันโรค ไม้เคี้ยวควรมาจากลำต้นที่สด แข็งแรง อ่อนนุ่ม ไม่มีใบหรือตุ่ม และมาจากต้นที่แข็งแรง ลำต้นจากพืชบางชนิด เช่น ชะเอม (Glycyrrhiza glabra) ต้นมาร์โกซ่าหรือสะเดา (Azadirachta indica) แบล็คคาเทชูหรือต้นคัชช์ (Acacia catechu linn) สวาด ต้นมิลค์หวีดต่างสามารถใช้เป็นไม้เคี้ยวได้

แม้วิธีการใช้ก้านพืชอาจฟังดูน่าสับสน แต่จริงๆ แล้วก็ทำได้ง่าย วิธีหลักคือการทุบปลายไม้ด้านหนึ่ง เคี้ยวแล้วกินช้าๆ สะเดาเป็นไม้ชนิดหนึ่งที่ใช้กันมากที่สุดเนื่องจากมีคุณสมบัติต้านจุลชีพ การเคี้ยวจะปล่อยสารต้านแบคทีเรียที่ผสมกับน้ำลายและฆ่าเชื้อจุลินทรีย์ที่เป็นอันตรายในปาก จึงช่วยป้องกันการสะสมของแบคทีเรียบนฟันและเสริมสร้างเหงือกให้แข็งแรง การเคี้ยวก้านเหล่านี้ยังสามารถทำให้เกิดการเสียดสีและการปรับระดับของพื้นผิวกัด ช่วยในการหลั่งน้ำลาย และอาจช่วยในการควบคุมคราบจุลินทรีย์

ออยล์พูลลิ่ง

ออยล์พูลลิ่งเป็นขั้นตอนที่เกี่ยวข้องกับการกลั้วน้ำมันในปากเพื่อประโยชน์ต่อสุขภาพช่องปากและร่างกาย เทคนิคนี้ช่วยขจัดแบคทีเรียที่เป็นอันตรายออกจากฟันและเหงือกของคุณ นอกจากนี้ยังมีประสิทธิภาพมากในการรักษาโรคเหงือกอักเสบจากคราบหินปูน ซึ่งสามารถทำได้โดยใช้น้ำมันต่างๆ เช่น น้ำมันดอกทานตะวัน น้ำมันมะพร้าว หรือน้ำมันงา นี่คือข้อดีบางประการของออยล์พูลลิ่ง:

  • ขจัดคราบหินปูน
  • สร้างเคลือบฟันขึ้นใหม่
  • ทำให้ฟันขาวขึ้น
  • ขจัดแบคทีเรียที่เป็นอันตราย
  • ลดการอักเสบ
  • ให้ลมหายใจหอมสดชื่น
  • ทำให้เหงือกแข็งแรง

คุณสามารถทำเป็นส่วนหนึ่งของกิจวัตรตอนเช้าของคุณได้ เพียงตักน้ำมันหนึ่งช้อนแล้วกลั้วในปากประมาณ 10-20 นาทีเพื่อให้ฟันของคุณเคลือบด้วยน้ำมันเป็นอย่างดี อย่ากลืนน้ำมัน แต่ให้บ้วนทิ้งหลังจากกลั้วแล้ว หลังจากนี้ ให้บ้วนปากเบาๆ ด้วยน้ำร้อน ตามด้วยการแปรงฟัน

การขูดลิ้น

แม้ว่าคุณจะแปรงฟันหรือใช้ไหมขัดฟันแล้ว แต่ลิ้นของคุณก็เป็นแหล่งสะสมแบคทีเรียที่เป็นต้นเหตุของกลิ่นปาก ฟันผุ และการติดเชื้อที่เหงือกได้ การทำความสะอาดลิ้นในตอนเช้าด้วยเครื่องทำความสะอาดลิ้นเป็นประเพณีอายุรเวทมาเป็นเวลาหลายพันปี และวิธีการง่ายๆ นี้ได้รับการยืนยันว่าได้ผลตามการศึกษาจำนวนมาก ตัวอย่างเช่น การศึกษาในโตรอนโตพบว่าการทำความสะอาดลิ้นช่วยลดก๊าซที่เน่าเสียและกลิ่นปากได้ประมาณ 75% ในขณะที่การทำความสะอาดฟันตามปกติทำให้ลดลงเพียง 25% เท่านั้น ตามที่สมาคมแพทย์แห่งนอร์ธไรน์กล่าวไว้ การทำความสะอาดลิ้นสามารถช่วยลดความเสี่ยงของการเกิดฟันผุและสนับสนุนสุขภาพฟันได้เช่นเดียวกับการแปรงฟัน

วิธีที่คุณสามารถลองขูดลิ้นที่บ้านได้:

  • ขั้นแรก คุณจะต้องใช้เครื่องทำความสะอาดลิ้น
  • จับปลายเครื่องทำความสะอาดลิ้นด้วยมือทั้งสองข้างแล้วถือไว้ในแนวนอน
  • วางส่วนโค้งบนฐานของลิ้นและค่อยๆ ดึงลิ้นจากด้านหลังไปด้านหน้าสองสามครั้ง
  • บ้วนปากด้วยน้ำเล็กน้อยและล้างเครื่องทำความสะอาดลิ้นใต้น้ำไหล

คุณสามารถทำขั้นตอนนี้ได้ทุกวันในตอนเช้าหรือตอนกลางคืนหลังจากแปรงฟัน อย่าลืมทำความสะอาดลิ้นในระดับลึกซึ้งอย่างสม่ำเสมอ ใช้มะนาวฝานเป็นแว่นแล้วทำความสะอาดลิ้นของคุณอย่างระมัดระวังอย่างน้อยสัปดาห์ละครั้ง

ขมิ้น

มีการศึกษามากมายเกี่ยวกับขมิ้น และพบว่าผู้ที่ใช้สารสกัดจากขมิ้น 0.1% ในน้ำยาบ้วนปากวันละสองครั้งมีคราบหินปูน เหงือกอักเสบ และการเติบโตของแบคทีเรียลดลงอย่างเห็นได้ชัดเมื่อเทียบกับน้ำยาบ้วนปากแบบดั้งเดิม เคอร์คูมินเป็นสารออกฤทธิ์หลักในขมิ้น มีคุณสมบัติในการฆ่าเชื้อ ต้านการอักเสบ ต้านจุลชีพ เป็นยาสมานแผล และเป็นสารต้านอนุมูลอิสระ นอกจากนี้ยังป้องกันไม่ให้มีคราบหินปูนสะสมและเหงือกอักเสบ และลดความเจ็บปวดที่เกี่ยวข้องกับความรู้สึกไม่สบายทางทันตกรรม

กานพูล

น้ำมันกานพลูใช้โดยตรงกับเหงือกเพื่อบรรเทาอาการปวดฟัน มีการวิจัยว่ายูเจนอลซึ่งเป็นส่วนประกอบหลักในกานพลูนั้นทำให้สมุนไพรชนิดนี้มีคุณสมบัติในการระงับปวดและเป็นยาชา และยังมีประสิทธิภาพในการต่อสู้กับแบคทีเรียที่เป็นอันตรายในช่องปากหลายชนิด รวมทั้งแบคทีเรีย Helicobacter pylori ที่ส่งเสริมแผลในกระเพาะอาหาร ดังนั้นจึงช่วยรักษาสุขภาพช่องปากที่ดีได้ กล่าวโดยย่อก็คือ กานพลูช่วยบรรเทาอาการปวดที่เกิดจากอาการปวดฟันและการอักเสบได้ดีเยี่ยม ในขณะเดียวกันก็รักษาสุขอนามัยในช่องปากโดยรวม

ตรีผลา

ตรีผลาเป็นสมุนไพรสูตรกลมกล่อมที่ประกอบด้วยผลไม้อินเดียสามชนิด ได้แก่ Haritaki (วอลนัทอินเดีย), Amalaki (มะยมอินเดีย) และ Bibhitaki (สมอพิเภก) สมุนไพรเหล่านี้ช่วยปรับปรุงการย่อยอาหาร ดึงสิ่งสกปรกออกจากเนื้อเยื่อของร่างกาย ควบคุมการขับถ่าย/การกำจัดของเสีย เสริมสร้างความแข็งแรงให้ลำไส้ บรรเทาอาการท้องผูก และให้วิตามินซีในปริมาณที่ดีต่อสุขภาพเพื่อเพิ่มการทำงานของภูมิคุ้มกัน เพื่อให้ได้ประโยชน์สูงสุดจากตรีผลา อายุรเวทแบบคลาสสิกแนะนำให้รับประทานตรีผลาในรูปของชุร์นา (ผง) ประโยชน์ของตรีผลามีดังนี้:

  • ลดคราบหินปูน
  • ปกป้องเหงือกจากการติดเชื้อ เช่น โรคเหงือกอักเสบ
  • ขจัดแบคทีเรียที่ไม่ดีต่อสุขภาพ เช่น แลคโตบาซิลลัส และสเตรปโทคอคคัส มิวแทนส์ ซึ่งทราบกันดีว่าทั้งสองอย่างนี้เป็นสาเหตุของฟันผุ
  • รักษาแผลในปากและแผลเปื่อย
  • ปรับปรุงความรู้สึกในการรับรส
  • ทำความสะอาดและบำรุงช่องปากโดยรวม
  • ช่วยในกระบวนการล้างพิษของร่างกาย

นี่คือวิธีที่คุณสามารถใช้เป็นน้ำยาล้างได้ ขั้นแรก ในถ้วยเล็ก คุณต้องผสมผงตรีผลา ½ ช้อนชากับน้ำเปล่าอุ่นๆ หรืออุณหภูมิห้องปริมาณ ½ ถ้วยตวง ปล่อยให้ส่วนผสมนี้พักอย่างน้อยหนึ่งนาที เมื่อละลายในน้ำแล้ว ให้บ้วนปากของคุณเหมือนกับที่คุณใช้น้ำยาบ้วนปาก กลั้วอย่างเหมาะสมแต่อย่ากลืนลงไป ต่อไปให้บ้วนออก ปิดท้ายด้วยการบ้วนปากด้วยน้ำอุ่นหรือน้ำอุณหภูมิห้อง

ยาสีฟันสมุนไพร

ในกรณีที่คุณไม่ชอบใช้ไม้เคี้ยวในการทำความสะอาดฟัน ก็มียาสีฟันสมุนไพรและผงสำหรับเหงือกให้เลือกมากมาย หากคุณเพิ่งเริ่มใช้ผงสำหรับเหงือกเป็นน้ำยาทำความสะอาดฟัน นั่นก็เป็นเรื่องง่าย เพียงแค่ใช้แทนยาสีฟัน เทลงบนมือเล็กน้อย ชุบน้ำให้แปรงสีฟันเปียก แล้วจุ่มลงในผง ค่อยๆ นวดบนฟันและเหงือกของคุณ แล้วล้างออกด้วยน้ำ

ทำไมจึงควรลองใช้การดูแลช่องปากแบบอายุรเวท?

หลักการอายุรเวทอาจดูไม่ธรรมดา แต่การดูแลรักษาแบบโบราณนี้ได้รับการพิสูจน์ผ่านวิทยาศาสตร์และการวิจัยหลายประเภท คุณสามารถปรับแต่งกิจวัตรในช่องปากได้ตามความต้องการและรวมเอาหลักการอายุรเวทเหล่านี้เข้าไปในกิจวัตรการดูแลช่องปากของคุณ

หากคุณไม่แน่ใจหรือสงสัยเกี่ยวกับวิธีการใดๆ ข้างต้น ให้พูดคุยกับทันตแพทย์หรือแพทย์ของคุณเกี่ยวกับวิธีเหล่านี้ นอกจากนี้ ให้คำนึงถึงอาการแพ้ที่คุณอาจมีต่อพืชและผลิตภัณฑ์ใดๆ ที่กล่าวถึงก่อนหน้านี้

ข้อมูลอ้างอิง:

  1. https://health.clevelandclinic.org/does-tongue-scraping-actually-work-and-should-i-be-doing-it/
  2. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3131773/
  3. http://www.libraryofyoga.com:8080/jspui/bitstream/123456789/207/1/Use%20of%20Ayurveda%20in%20promoting%20dental%20health%20and%20preventing%20dental%20caries.pdf
  4. https://www.ayurveda-products.eu/content/ayurvedic-lifestyle-and-recipes/ayurvedic-daily-routine/ayurvedic-oral-hygiene
  5. https://www.healthshots.com/preventive-care/self-care/try-these-3-ayurveda-based-remedies-to-keep-your-oral-health-in-top-form/
  6. https://paavaniayurveda.com/blogs/the-ayurvedic-lifestyle/the-ayurvedic-approach-to-oral-health
  7. https://www.medicalnewstoday.com/articles/321256#:~:text=Clove%20oil%20has%20long%20been%20applied%20directly%20to%20the%20gums,are%20widely%20used%20in%20dentistry.
  8. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3931197/