ดอกเสาวรส เป็นการรักษาด้วยธรรมชาติที่ได้รับความนิยม คุณสมบัติของดอกเสาวรสเป็นที่รู้จักกันดีว่ามีคุณสมบัติในการช่วยให้อารมณ์สงบและผ่อนคลายซึ่งมีการใช้กันทั่วโลก

ดอกเสาวรสเป็นพืชในวงศ์กะทกรก (Passiflora family) เป็นพืชพื้นเมืองของอเมริกาโดยเฉพาะในเขตร้อนชื้นทางตะวันออกเฉียงใต้ของอเมริกาเหนือ เติบโตเป็นเถาไม้เลื้อยในยุโรป เอเชีย และในสถานที่อื่นๆ ทั่วโลก

นักบวชนิกายโรมันคาทอลิกเป็นผู้ตั้งชื่อให้พืชชนิดนี้ว่า Passion ในช่วงปลายปี 1500 ดอกเสาวรสมีลักษณะคล้ายไม้กางเขนของพระคริสต์ ผู้ซึ่งมีชีวิตอยู่บนโลกมนุษย์ก่อนผ่านช่วงพระมหาทรมาน (The Passion)

ด้วยดอกเสาวรสมีมากกว่า 500 สายพันธุ์ แต่สายพันธุ์ที่มีการนำมาใช้สำหรับการรักษาด้วยธรรมชาติและใช้เป็นอาหารเสริมกันโดยทั่วไปคือเสาวรสลิ้นงู (Passiflora incarnata)

ประวัติความเป็นมาของดอกเสาวรส

ในหลายๆ วัฒนธรรมทั่วโลกมีการใช้ดอกเสาวรสเป็นยารักษาพื้นบ้าน เป็นที่รู้จักกันโดยทั่วไปในหมู่แพทย์สมุนไพรในอเมริกาใต้ และในปี 1569 แพทย์ชาวสเปน Monardes ได้ค้นพบพืชชนิดนี้ ในปี 1633 Jesuit Ferrari ได้ตีพิมพ์หนังสือชื่อ De Florum Cultura เขาได้อธิบายถึงดอกเสาวรสและส่วนต่างๆ ของมันว่าเป็นสัญลักษณ์ที่แสดงถึงเรื่องราวของพระมหาทรมานของพระเยซู เขาได้บรรยายให้เห็นภาพต่างๆ ดังนี้: ใบสามแฉกเป็นเหมือนหอก รังไข่เสมือนถ้วยดื่มเหล้าองุ่น และเกสรตัวผู้ห้าตัวเปรียบเสมือนรอยแผลห้าแผล

Jesuits ได้ตั้งชื่อดอกเสาวรสเป็นภาษาลาตินว่า Passio หมายถึง ความทุกข์ และ flos หมายถึง ดอกไม้ และคำว่า incarnata ที่แปลว่า ‘สำหรับการสร้างเลือดเนื้อ’ หรือ การเกิดใหม่ นั่นจึงกลายมาเป็นชื่อ Passiflora incarnata

ในการแพทย์โฮมีโอพาธีย์มีการใช้ดอกเสาวรสเป็นยาระงับประสาทในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 1 แพทย์พื้นบ้านของบราซิลและการรักษาของชาวพื้นเมืองอเมริกาใช้เป็นยารักษาแผลและฝี ในยุโรปมีประเพณีการใช้พืชชนิดนี้สำหรับการผ่อนคลาย

ดอกเสาวรส (Passiflora) มีประวัติความเป็นมาของคุณค่าทางยาที่ดีเยี่ยมอย่างชัดเจนทั้งในอดีตและปัจจุบัน หลักฐานเชิงประจักษ์ได้สนับสนุนการใช้ดอกเสาวรสเป็นยาตามที่มีการศึกษาวิจัยทางคลินิกมากมาย

ประโยชน์ต่อสุขภาพ 5 ประการของดอกเสาวรส

ดอกเสาวรสมีประโยชน์ทางยาหลายประการที่อาจจะช่วยทำให้ชีวิตของคุณดีขึ้นได้ อาการวิตกกังวลและอาการนอนไม่หลับส่งผลกระทบต่อคนหลายล้านคนทั่วโลก ดอกเสาวรส (Passiflora) อาจจะเป็นเพียงการรักษาที่ช่วยต่อสู้กับปัญหาเหล่านี้และปัญหาอื่นๆ ได้อย่างเป็นธรรมชาติ

1. บรรเทาอาการวิตกกังวล

การศึกษากับผู้ป่วยก่อนการผ่าตัดพบว่าการทาน เสาวรสลิ้นงู (Passiflora incarnata) ช่วยลดอาการวิตกกังวลในผู้ป่วยก่อนที่จะเข้ารับการผ่าตัดลงได้ นักวิจัยพบว่าการให้ผู้ป่วยนอกทานดอกเสาวรสก่อนกระบวนผ่าตัดช่วยลดความวิตกกังวลในผู้ป่วยลงได้โดยไม่ต้องทำให้พวกเขาสงบลง

อีกการศึกษาพบว่าดอกเสาวรสมีประสิทธิภาพต่อการรักษาผู้ป่วยที่วินิจฉัยพบว่ามีอาการของโรควิตกกังวลทั่วไป(GAD) การศึกษานี้ได้เปรียบเทียบผลของดอกเสาวรส (Passiflora) กับการใช้ยารักษาทั่วไปเพื่อรักษาอาการของโรควิตกกังวลทั่วไป (GAD) ด้วยยาออกซาซีแพม พวกเขาได้ข้อสรุปว่าทั้งดอกเสาวรสลิ้นงู (Passiflora incarnata) และยาออกซาซีแพมสามารถรักษาอาการของโรควิตกกังวลทั่วไป (GAD) ได้อย่างมีประสิทธิภาพ และไม่มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญในสองวิธีการที่มี แต่อย่างไรก็ตามยังมีปัญหาเกี่ยวกับการด้อยประสิทธิภาพของการทำงานของกลุ่มตัวยาออกซาซีแพมมากกว่า

ในขณะที่การแพทย์แผนโบราณมีการใช้ดอกเสาวรส (Passiflora) เพื่อรักษาอาการวิตกกังวลมาเป็นเวลาช้านานแล้ว การศึกษาวิจัยทางวิทยาศาสตร์ในปัจจุบันเป็นการรวมกันของความถูกต้องสมควรของวิธีการคลายความวิตกกังวลด้วยพืชสมุนไพรที่เป็นที่รู้จักกันดีนี้

2. แก้ปัญหานอนไม่หลับ

การศึกษาวิจัยพบว่าการดื่มชาดอกเสาวรสในผู้ใหญ่ที่มีสุขภาพดีจะช่วยให้คุณภาพการนอนหลับดีขึ้นได้ ในการศึกษานี้ผู้เข้าร่วมการศึกษาได้ดื่มชาดอกเสาวรสลิ้นงูทุกคืนเป็นเวลาเจ็ดวัน หลังจากการดื่มชาดอกเสาวรส (Passiflora ) ผ่านไปหนึ่งสัปดาห์ มีการรายงานพบว่าผู้เข้าร่วมทำการศึกษามีคุณภาพการนอนหลับที่ดีขึ้น

การศึกษาวิจัยเพิ่มเติมที่ได้ทดลองในหนูเพื่อทดสอบผลของเสาวรสลิ้นงู (Passiflora incarnata) ต่อการนอนหลับพบว่ามันช่วยเพิ่มระยะเวลาของการนอนหลับโดยรวมได้อย่างมีนัยสำคัญ ดังนั้นนักวิจัยจึงได้สรุปว่าสารสกัดดอกเสาวรสเป็นตัวกระตุ้นการนอนหลับที่เหมาะสม

ดอกเสาวรส มีผลต่อการกระตุ้นการนอนหลับเนื่องจากมันสามารถเพิ่มกรดแกมมาอะมิโนบิวทีริก (GABA) ในสมองได้ GABA อาจจะช่วยปรับคุณภาพการนอนให้ดีขึ้นได้เนื่องจากมันจะช่วยลดกิจกรรมของสมองลง

3. โรคสมาธิสั้น (ADHD)

ศูนย์วิจัยจิตเวชศาสตร์ได้ทำการศึกษาขนาดเล็กในเด็กที่มีภาวะสมาธิสั้น (ADHD) พวกเขาได้ให้ยาเม็ดเสาวรสแก่เด็กๆ เป็นระยะเวลาแปดสัปดาห์ ผลลัพธ์ที่ได้ชี้ให้เห็นว่ามันอาจจะเป็นสารที่ใช้ในการรักษาภาวะสมาธิสั้น (ADHD) ตัวใหม่ได้ มีการพิจารณาวิเคราะห์ถึงผลข้างเคียงที่สามารถรับได้ว่าเป็นประโยชน์อีกประการของดอกเสาวรส (Passiflora) ในการศึกษา

เมื่อพิจารณาถึงความสามารถในการทำให้รู้สึกสงบของดอกเสาวรส (Passiflora) ไม่ใช่เรื่องก้าวกระโดดที่จะทำความเข้าใจว่ามันจะมีประโยชน์ต่อเด็กหรือผู้ใหญ่ที่มีอาการอยู่ไม่นิ่งซึ่งมีภาวะสมาธิสั้น (ADHD) ผลของการทำให้รู้สึกผ่อนคลายของดอกเสาวรสจะช่วยบรรเทาอาการอยู่ไม่นิ่งได้อย่างเป็นธรรมชาติและช่วยลดอาการที่เกี่ยวกับภาวะสมาธิสั้น (ADHD) ได้

4. ทางเดินอาหาร

ในขณะที่เสาวรสลิ้นงู (Passiflora incarnata) ช่วยทำให้รู้สึกผ่อนคลายและช่วยระงับประสาท พืชในวงศ์กะทกรก (Passiflora family) อีกสองสายพันธุ์ได้แสดงให้เห็นว่ามีคุณสมบัติในการบรรเทาอาการปวดท้องได้

จนถึงตอนนี้มีการแสดงให้เห็นถึงประโยชน์ต่อระบบทางเดินอาหารในหนูเท่านั้นเนื่องจากยังไม่มีการตีพิมพ์การศึกษาในมนุษย์ในปัจจุบัน แต่อย่างไรก็ตามการศึกษาวิจัยยังคงแสดงให้เห็นถึงความหวังในการได้รับประโยชน์สำหรับระบบย่อยอาหารที่ดี

สารสกัดเสาวรส (Passiflora serratodigitata) ได้แสดงให้เห็นผลที่ได้ในเชิงบวกเมื่อใช้รักษาแผลในกระเพาะอาหารในหนู ซึ่งให้ผลคล้ายกันในกะทกรกป่า (Passiflora foetida) ซึ่งยังพบว่าช่วยในการบรรเทาแผลในกระเพาะอาหารของหนูในห้องทดลอง

5. อาการชัก

มีการเฝ้าสังเกตผลจากยาต้านอาการชักในหนูที่ได้รับการรักษาด้วยสารเคมีเพื่อลดอาการชักในการทดลองทางคลินิก ยังคงจำเป็น ต้องมีการศึกษาวิจัยเพิ่มเติมเพื่อสนับสนุนการค้นพบนี้ แต่พอจะเป็นตัวชี้วัดได้ว่าดอกเสาวรส (Passiflora) อาจจะเป็นตัวเลือกทางการรักษาผู้ป่วยที่มีอาการชักได้

วิธีการใช้ดอกเสาวรส

สามารถใช้ดอกเสาวรส ในรูปของทิงเจอร์เหลว ทิงเจอร์เป็นสารสกัดสมุนไพรโดยทั่วไปได้จากการสกัดด้วยแอลกอฮอล์ หลายบริษัทผลิตทิงเจอร์ที่ได้จากกลีเซอรีนสำหรับผู้ที่ต้องการเลี่ยงการใช้แอลกอฮอล์

ชาดอกเสาวรสเป็นอีกวิธีของการรื่นรมย์ไปกับความรู้สึกสงบซึ่งเป็นผลที่ได้จากดอกเสาวรส (Passiflora) ที่ได้รับความนิยม ชาอุ่นๆ ก่อนนอนอาจจะช่วยให้ผ่อนคลายในขณะที่ช่วยให้นอนหลับได้ดีขึ้น

วิธีสุดท้ายคือการใช้ในรูปแคปซูลซึ่งเป็นวิธีรื่นรมย์กับดอกเสาวรสที่สะดวกและง่ายต่อการพกพาในระหว่างการเดินทาง

ปรึกษาแพทย์ทุกครั้งก่อนการใช้ดอกเสาวรสหรือสารสกัดสมุนไพรใหม่ๆ ใดๆ

ความเสี่ยงและผลข้างเคียงของดอกเสาวรส

แม้ว่าโดยทั่วไปจะพิจารณาว่ามีความปลอดภัยในการใช้ แต่ดอกเสาวรสยังได้แสดงให้เห็นถึงผลข้างเคียงของการทำให้เกิดอาการวิงเวียน สับสนและอาการง่วงซึม

เนื่องจากผลข้างเคียงเหล่านี้จึงไม่ควรใช้ก่อนการขับขี่ยานพาหนะหรือก่อนการทำงานกับเครื่องจักรขนาดใหญ่ เลี่ยงการใช้ดอกเสาวรสร่วมกับสารระงับประสาทอื่นๆ ห้ามใช้สารสกัดจากดอกเสาวรสหากตั้งครรภ์หรืออยู่ในระหว่างให้นมบุตรเนื่องจากอาจกระตุ้นให้เกิดการหดรัดตัวของมดลูกได้

อ้างอิง:

  1. Movafegh A, Alizadeh R, Hajimohamadi F, Esfehani F, Nejatfar M. Preoperative oral Passiflora incarnata reduces anxiety in ambulatory surgery patients: a double-blind, placebo-controlled study. Anesth Analg. 2008;106(6):1728-1732. doi:10.1213/ane.0b013e318172c3f9
  2. Akhondzadeh S, Naghavi HR, Vazirian M, Shayeganpour A, Rashidi H, Khani M. Passionflower in the treatment of generalized anxiety: a pilot double-blind randomized controlled trial with oxazepam. J Clin Pharm Ther. 2001;26(5):363-367. doi:10.1046/j.1365-2710.2001.00367.x
  3. Ngan A, Conduit R. A double-blind, placebo-controlled investigation of the effects of Passiflora incarnata (passionflower) herbal tea on subjective sleep quality. Phytother Res. 2011;25(8):1153-1159. doi:10.1002/ptr.3400
  4. Guerrero FA, Medina GM Effect of a medicinal plant (Passiflora incarnata L) on sleep. Sleep Sci. 2017;10(3):96-100. doi:10.5935/1984-0063.20170018
  5. Akhondzadeh S., Mohammadi M. R., Momeni F. Passiflora incarnata in the treatment of attention-deficit hyperactivity disorder in children and adolescents. Therapy. 2005;2(4):609–614. doi: 10.1586/14750708.2.4.609
  6. Sathish R, Sahu A, Natarajan K. Antiulcer and antioxidant activity of ethanolic extract of Passiflora foetida L. Indian J Pharmacol. 2011;43(3):336-339. doi:10.4103/0253-7613.81501
  7. Strasser M, Noriega P, Löbenberg R, Bou-Chacra N, Bacchi EM. Antiulcerogenic potential activity of free and nanoencapsulated Passiflora serratodigitata L. extracts. Biomed Res Int. 2014;2014:434067. doi:10.1155/2014/434067
  8. Elsas SM, Rossi DJ, Raber J, et al. Passiflora incarnata L. (Passionflower) extracts elicit GABA currents in hippocampal neurons in vitro, and show anxiogenic and anticonvulsant effects in vivo, varying with extraction method. Phytomedicine. 2010;17(12):940-949. doi:10.1016/j.phymed.2010.03.002